De emoties liepen hoog op bij een groep Oekraïense vluchtelingen in Moergestel, nadat zij onlangs hun nieuwe tijdelijke woonplek kregen toegewezen. Wat voor velen een moment van opluchting had moeten zijn na maanden van onzekerheid, mondde uit in verdriet, boosheid en ongeloof. De staat van de huisjes waarin zij zouden worden ondergebracht, leidde tot tranen en felle kritiek. Volgens de bewoners zijn de woningen verrot, beschimmeld en op meerdere plekken beschadigd, waardoor zij zich afvragen of er überhaupt sprake is van een veilige en menswaardige opvang.
De Oekraïners, die eerder elders in de regio verbleven, kregen te horen dat zij zouden verhuizen naar tijdelijke woonunits in Moergestel. Bij aankomst bleek de realiteit echter totaal anders dan verwacht. In plaats van een frisse, veilige plek om tot rust te komen, troffen zij volgens eigen zeggen huisjes aan met gaten in muren en vloeren, loslatende panelen, schimmelplekken en een muffe geur. Enkele bewoners spraken van woningen die eerder doen denken aan bouwvallige schuurtjes dan aan plekken waar gezinnen langere tijd zouden moeten wonen.
Vooral gezinnen met jonge kinderen maken zich grote zorgen. Ouders geven aan bang te zijn voor de gezondheid van hun kinderen door schimmelvorming en tocht. Ook de kou speelt een rol: verschillende bewoners zeggen dat de isolatie tekortschiet en dat het binnen nauwelijks warm te krijgen is. In de wintermaanden, waarin temperaturen regelmatig rond het vriespunt liggen, wordt dat als extra schrijnend ervaren. “We zijn gevlucht voor een oorlog, niet om hier in zulke omstandigheden te leven,” zegt een van de bewoners geëmotioneerd.
De situatie raakt een gevoelige snaar, omdat veel Oekraïners al een lange en zware periode achter de rug hebben. Velen ontvluchtten hun land onder stressvolle omstandigheden, lieten familie en vrienden achter en hebben maandenlang in onzekerheid geleefd. De belofte van stabiliteit en veiligheid in Nederland bood hoop. Dat juist de nieuwe woonplek nu voor zoveel teleurstelling zorgt, maakt de klap extra hard.
Ook onder omwonenden en vrijwilligers die betrokken zijn bij de opvang leven zorgen. Zij geven aan signalen te hebben gekregen dat de woonunits al langere tijd bekendstaan als verouderd en kwetsbaar. Volgens hen had vooraf beter gekeken moeten worden naar de staat van de huisjes en of deze nog geschikt zijn voor langdurige bewoning. De kritiek richt zich niet alleen op de fysieke staat van de woningen, maar ook op de communicatie richting de vluchtelingen. Meerdere bewoners zeggen dat zij vooraf niet of nauwelijks zijn geïnformeerd over wat zij konden verwachten.
De gemeente erkent dat de klachten serieus zijn en zegt de situatie te onderzoeken. Volgens een woordvoerder is de opvanglocatie bedoeld als tijdelijke oplossing en wordt gekeken welke verbeteringen op korte termijn mogelijk zijn. Daarbij wordt onder meer gekeken naar herstelwerkzaamheden, extra inspecties en alternatieve huisvesting voor bewoners die zich onveilig voelen. Tegelijkertijd wijst de gemeente erop dat de druk op de opvangcapaciteit groot is en dat geschikte locaties schaars zijn.
Toch neemt die uitleg de onrust onder de bewoners niet weg. Sommigen geven aan voorlopig liever bij vrienden of kennissen te verblijven dan in de toegewezen huisjes te trekken. Anderen voelen zich machteloos en niet gehoord. “We zijn dankbaar dat we hier mogen zijn,” zegt een bewoner, “maar we willen wel een plek waar we normaal kunnen leven, slapen en onze kinderen kunnen laten opgroeien.”
De kwestie in Moergestel staat niet op zichzelf. In meerdere gemeenten in Nederland wordt geworsteld met de opvang van vluchtelingen, waarbij tijdelijke oplossingen steeds vaker langdurig blijken te worden. Dat legt extra druk op locaties die daar oorspronkelijk niet voor zijn ontworpen. De situatie roept bredere vragen op over kwaliteit, toezicht en verantwoordelijkheid binnen de opvang.
Voorlopig blijven de Oekraïense bewoners in onzekerheid over hun toekomst in Moergestel. Terwijl gesprekken tussen bewoners, gemeente en betrokken instanties doorgaan, hopen zij vooral op een snelle oplossing. Niet alleen om praktische redenen, maar ook om weer een gevoel van waardigheid en rust te krijgen, iets waar zij na alles wat zij hebben meegemaakt meer dan ooit behoefte aan hebben.
