De Haagse gemeenteraad is in diepe politieke onenigheid verzeild geraakt over de geplande mega-opvang in het voormalige HagaZiekenhuis aan de Sportlaan, nadat een commissiedebat over dit gevoelige onderwerp deze week van de agenda is gehaald. Het beoogde debat, waarin raadslid Richard de Mos de plannen wilde laten bespreken, is geschrapt nadat een meerderheid van de raad besloot het uit te stellen tot na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Die besluitvorming heeft geleid tot felle verwijten en een scheur door de lokale politieke verhoudingen in de stad.
De opvanglocatie in het voormalige ziekenhuiscomplex moet ruimte bieden aan ongeveer 750 mensen, onder wie naar schatting 440 asielzoekers, maar ook statushouders, voormalig dakloze gezinnen en jongeren. Het plan is dat het pand vijf tot zeven jaar als tijdelijke woonlocatie wordt gebruikt, waarna het definitief wordt omgebouwd tot reguliere woningen. Vorige zomer gaf een raadsmeerderheid al groen licht voor het project en stemde in met een investering van 26,5 miljoen euro, maar de kwestie rond de benodigde verbouwingsvergunning en inhoudelijke uitwerking blijft politiek omstreden.
De geplande commissievergadering deze week zou gaan over een raadsbrief van wethouder Mariëlle Vavier (GroenLinks), waarin de stand van zaken rond de vergunningen, stikstofvraagstukken en het veiligheidsplan worden toegelicht. Volgens VVD en D66 ontbreken er echter nog essentiële stukken en informatie die nodig zijn om een weloverwogen besluit te nemen, en daarom pleitten zij samen met GroenLinks, PvdA en CDA voor het uitstellen van het debat. Het verzoek kreeg een meerderheid in de raad, waardoor het debat van de agenda is gehaald.
Volgens de VVD-lijsttrekker Lotte van Basten Batenburg gaat het vooral om een procedurele kwestie. Ze stelt dat er nog onduidelijkheden zijn rond de verbouwingsvergunning en dat eerst gesprekken met de buurt over het veiligheidsplan moeten worden afgerond voordat de raad kan beslissen. Alleen dan kan er een verantwoord politiek oordeel worden gevormd over de toekomst van het pand en de opvangfunctie. De VVD ziet bovendien kansen om, als de raad na de verkiezingen anders is samengesteld, het plan aan te passen. Bijvoorbeeld door sneller te beginnen met de permanente ontwikkeling naar woningen en alleen kleinere tijdelijke opvang in het pand tijdens de bouw mogelijk te maken.
Die redenering stuit op felle kritiek van Richard de Mos, fractievoorzitter van Hart voor Den Haag, die het uitstel van het debat scherp veroordeelt. Volgens De Mos worden kiezers “een rad voor ogen gedraaid” door de besluitvorming bewust te parkeren tot ná de verkiezingen, zodat politieke partijen geen duidelijk standpunt hoeven in te nemen over een onderwerp dat veel inwoners bezighoudt. In zijn visie moet de gemeenteraad nu kleur bekennen: of steun aan het plan, of gezamenlijk wegstemmen. Het simpel parkeren van de discussie vindt hij politiek onverantwoordelijk en electorale spelletjespolitiek.
De Mos, die eerder al betrokken was bij politieke controverse in Den Haag en terugkeerambities had in de Haagse coalitie, dringt erop aan dat de raad de discussie niet moet uitstellen totdat een nieuwe samenstelling na de verkiezingen invloed kan uitoefenen. “Als je vóór deze mega-opvang bent, zeg dat dan. Als je tegen bent, stem dan mee met Hart voor Den Haag om het plan te stoppen. Maar parkeer het niet om het electoraal comfortabel te maken,” zei hij in een reactie.
VVD en D66 hebben de kritiek van De Mos resoluut van de hand gewezen. Ze noemen de beschuldigingen misleidend en benadrukken dat het uitstel niets te maken heeft met politieke spelletjes rond verkiezingen, maar juist voortkomt uit de wens om eerst alle feiten en documenten compleet te hebben. Volgens D66-lijsttrekker Yousef Assad vraagt een “eerlijk en goed debat om feiten” en is het logisch om te wachten op aanvullende informatie over vergunningen, stikstof en het veiligheidsplan voordat belangrijke besluiten worden genomen.
In de Haagse politiek doet de discussie over de opvang in het voormalig HagaZiekenhuis denken aan eerdere conflicten rond asielopvang en migratiebeleid, onderwerpen die landelijk en lokaal al langere tijd zorgen baren door de druk op opvangcapaciteit en de manier waarop gemeentes invulling geven aan landelijke verplichtingen. De recente beslissing om het debat uit te stellen benadrukt hoe ingewikkeld het lokaal bestuur deze thema’s ervaart, vooral in aanloop naar verkiezingen waarin partijen hun standpunten willen afwegen en verantwoorden aan de kiezers.
Tegelijkertijd groeit onder buurtbewoners en belangengroepen de onrust over wat zij een “explosief experiment” noemen: het onderbrengen van grote aantallen verschillende doelgroepen in een woonwijk zonder dat de praktische en veiligheidsaspecten volledig lijken te zijn uitgekristalliseerd. Voor hen staat de vraag centraal hoe de leefbaarheid, veiligheid en integratie in de omgeving behouden blijven als zo’n omvangrijk project uitgevoerd wordt.
De eerstvolgende stap is dat het college aanvullende stukken en de uitkomsten van het overleg met de buurt aanlevert aan de raad. Pas daarna kan de gemeenteraad, mogelijk in een nieuwe samenstelling, besluiten over de verbouwingsvergunning en de verdere inrichting van de opvanglocatie in het voormalige HagaZiekenhuis.
