De Haagse formatiegesprekken lopen vertraging op doordat Dilan Yesilgöz, partijleider van de VVD, woensdag niet fysiek kan aanschuiven bij informateur Rianne Letschert. Haar vliegtuig kan vanwege de aanhoudende sneeuwchaos niet landen op Schiphol, zo laat de VVD weten. Yesilgöz zal het gesprek daarom digitaal voeren.
De informateur benadrukte eerder deze week dat de formatie zich in een cruciale fase bevindt. Juist deze dagen moeten belangrijke knopen worden doorgehakt over de financiële koers van een nieuw kabinet en – misschien wel belangrijker – over de samenstelling ervan. De fysieke afwezigheid van Yesilgöz onderstreept hoe externe omstandigheden, zoals het winterweer, zelfs het politieke proces kunnen beïnvloeden.
Wie vormt straks het kabinet?
Aan tafel bij de formatie zitten momenteel D66, de VVD en het CDA. Een van de meest beladen vragen is of JA21 zich bij dit zogeheten ‘motorblok’ moet aansluiten. Alternatief is de vorming van een minderheidskabinet dat kan rekenen op slechts 66 zetels in de Tweede Kamer.
De VVD staat in principe open voor deelname van JA21 aan de coalitie. Bij D66 ligt dat gevoeliger: partijleider Rob Jetten heeft eerder aangegeven grote moeite te hebben met samenwerking met JA21, al heeft hij geen formeel veto uitgesproken. Het CDA hield zich lange tijd op de vlakte, maar lijkt nu klaar om een definitief standpunt in te nemen.
CDA hakt knoop door
CDA-leider Henri Bontenbal liet weten dat zijn partij deze week “de rekening heeft opgemaakt” over de mogelijke deelname van JA21. Die uitkomst is inmiddels gedeeld met informateur Letschert, maar wordt voorlopig nog niet openbaar gemaakt. Daarmee groeit de spanning rondom de komende gesprekken, waarin duidelijk moet worden welke richting de formatie opgaat.
Jetten sprak dinsdagochtend al met de informateur. Yesilgöz zou woensdag volgen met een persoonlijk gesprek, maar moet zich door de weersomstandigheden behelpen met een digitale verbinding. Haar woordvoerder wil niet bevestigen of zij zich nog in het buitenland bevond, maar benadrukt dat zij inhoudelijk wel volledig betrokken blijft.
Vooruitblik: Zwaluwenberg
De verwachting is dat Yesilgöz donderdag wél fysiek kan aanschuiven bij een vervolgoverleg op Landgoed Zwaluwenberg, waar de partijleiders en hun secondanten samenkomen. Daar zouden daadwerkelijk beslissende stappen gezet kunnen worden over de vorming van een nieuw kabinet.
Met een formatie die door de informateur zelf als doorslaggevend wordt bestempeld, is de komende dagen duidelijk of Nederland afstevent op een bredere coalitie met JA21, of op een politiek kwetsbaar minderheidskabinet. De sneeuw op Schiphol mag dan tijdelijk roet in het eten gooien, de druk op de onderhandelingstafel blijft onverminderd hoog.
