Het Nederlandse kabinet heeft begrip voor het besluit van België om een tolvignet in te voeren voor automobilisten, maar plaatst stevige vraagtekens bij de hoogte van het voorgestelde tarief. Volgens Den Haag is een bedrag van circa 100 euro per jaar disproportioneel, zeker voor Nederlandse automobilisten die slechts incidenteel gebruikmaken van Belgische wegen. De kwestie zorgt voor toenemende politieke spanning tussen Nederland en België, en raakt aan bredere discussies over grensverkeer, Europese samenwerking en eerlijke lastenverdeling.
Het Belgische tolvignet is bedoeld als bijdrage aan onderhoud en verbetering van de infrastructuur. De Belgische overheid stelt dat ook buitenlandse automobilisten gebruikmaken van het wegennet en dat het redelijk is dat zij daaraan meebetalen. In België bestaat al langer onvrede over het feit dat binnenlandse weggebruikers via belastingen bijdragen aan de infrastructuur, terwijl buitenlandse automobilisten daar zonder directe vergoeding van profiteren.
Het Nederlandse kabinet erkent die redenering in principe. Ook in Nederland wordt al langer gesproken over manieren om infrastructuur structureel te financieren en om intensief gebruik eerlijker te belasten. Toch vindt Den Haag dat het voorgestelde tarief van 100 euro per jaar voor buitenlandse automobilisten niet in verhouding staat tot het daadwerkelijke gebruik door veel Nederlanders. “Voor iemand die af en toe een dagje over de grens gaat of een paar keer per jaar door België rijdt, is dit bedrag simpelweg te hoog,” klinkt het vanuit regeringskringen.
Met name inwoners van grensregio’s worden geraakt door het plan. Voor hen is België geen vakantiebestemming, maar onderdeel van het dagelijkse leven. Veel Nederlanders werken net over de grens, doen boodschappen in Belgische winkels of bezoeken familie en vrienden. Zij maken regelmatig, maar vaak kort, gebruik van Belgische wegen. Voor deze groep zou het tolvignet neerkomen op een forse extra kostenpost, zonder dat daar volgens hen een evenredig voordeel tegenover staat.
In de Tweede Kamer is de kritiek breed. Meerdere partijen steunen het standpunt van het kabinet en roepen op tot overleg met België om tot een redelijker regeling te komen. Daarbij wordt onder meer gedacht aan goedkopere kortlopende vignetten, zoals dag-, week- of maandpassen, vergelijkbaar met systemen in andere Europese landen. Daarmee zouden incidentele gebruikers minder worden belast, terwijl frequente gebruikers alsnog bijdragen aan de kosten.
Ook het Europese aspect speelt een rol. Binnen de Europese Unie geldt het principe van vrij verkeer van personen en goederen. Hoewel landen bevoegd zijn om tolheffingen in te voeren, moeten die wel proportioneel en niet-discriminerend zijn. Nederlandse politici vragen zich af of een vast jaarbedrag voor alle buitenlandse automobilisten, ongeacht gebruik, wel in die geest past. Juridisch wordt bekeken of het Belgische plan in lijn is met Europese regelgeving.
De Belgische overheid benadrukt dat het tolvignet nog niet definitief is en dat gesprekken met buurlanden gaande zijn. Volgens Belgische ministers is het bedrag gebaseerd op berekeningen van onderhoudskosten en verkeersdruk, en is het niet bedoeld om buitenlanders te ontmoedigen. Tegelijkertijd geven zij aan open te staan voor overleg over de precieze invulling van het systeem, inclusief mogelijke uitzonderingen of differentiatie.
Voor Nederlandse transporteurs en ondernemers die regelmatig door België rijden, ligt de situatie anders. Zij zijn vaak al gewend aan tol- en heffingssystemen in andere landen en kunnen de kosten deels doorberekenen. Toch waarschuwen brancheorganisaties dat extra heffingen de concurrentiepositie kunnen aantasten, vooral voor kleinere bedrijven. Zij pleiten voor duidelijke afspraken en voorspelbare kosten, zodat ondernemers weten waar ze aan toe zijn.
Onder automobilisten zelf groeit de onrust. Op sociale media en in reacties klinkt onbegrip en frustratie. Veel mensen geven aan het idee van meebetalen te begrijpen, maar vinden het bedrag niet in verhouding staan tot hun gebruik. Sommigen zeggen uit te zullen wijken naar alternatieve routes of België vaker te mijden, wat ook gevolgen kan hebben voor grensoverschrijdende economie en toerisme.
Het kabinet benadrukt dat het gesprek met België constructief moet blijven. Nederland wil voorkomen dat de kwestie uitgroeit tot een diplomatiek conflict, maar houdt vast aan het standpunt dat het tarief eerlijker en flexibeler moet worden. In de komende periode staan ambtelijke en politieke gesprekken gepland om te zoeken naar een oplossing die recht doet aan zowel de Belgische infrastructuurbelangen als de positie van Nederlandse weggebruikers.
Of België bereid is het bedrag aan te passen of aanvullende vignetten in te voeren, is nog onduidelijk. Wel staat vast dat de discussie over het tolvignet de gevoeligheid van grensverkeer opnieuw blootlegt. Voor duizenden Nederlanders die België als verlengstuk van hun dagelijkse leefwereld zien, blijft de uitkomst van deze gesprekken van groot belang.
